መኮነን ተስፋይ
ደግያት ተስፋጽየን ሓሚሞም ኣብ ዓራቶም ከለው፡ ብምኽንያት ሕማሞም እናነውሐ ምስ ከደ ዋጥኦም ከምዚ ክብል ደረሰሎም:-
ከመዓልካ፡ ከመ-ኣሎኻ ዛራ
ጽላል ንጉስ ወርቂ ዝዘፈራ
እንተ ሞትስ ናይ ኣብርሃም ሳራ
ሕማም’ዩ ክፉእ መከራ፡፡
ንሕነሽም ዝብሃል ጅግና ሰብ ዝተገብረ ሕላይ
ሕነሽም ሊላየ
በዓል ኣምበላየ
ኣበይ ኢዩ ጨርሕኻ
በዓል ኣውላድ ኣሓ
ኣብ ጎልጎል እምብዓ
ሕነሽም ሕነሽም
ወዲ ደቀተሽም
ብዛብያ ዝቕርስም።
ህዝቢ ሓማሴን ንደግያት ማሞ ብዝገበረሉ ጽቡቕ ተግባር ከምዚ ክብል ድርሰት ገበረሉ:-
ሓማሴናይ በለካ ክበር ንበር
ትግራዋይ በለካ ክበር ንበር
ነፍጢ ደሞ የቕትል ሓሞት እምበር
ጉልበት ደሞ የጉዪ ሕልና እምበር
ዘለዎዶ ይልግስ ኣመል እምበር
ኣብ ዑናኻ ትመውት ከም ገበል።
ከንቲባ ጣዕማይ ምስሌንነት ካርነሽም ምስ ሓዙ ከምዚ ክብሉ ኣውሎ በሉ:-
ኣያ በኺት ጻዕዳ ሰዓተ
ኣርኪብናካ ዝራብዓተ
ከንቲባ በኺት ከኣ ነዚ ምስ ሰምዑ ከምዚ ኢሎም መለሱ:-
እንተ ኣርከብኩም ዝራብዓት
ኣይሰብ ሓሞት ኣይሰብ ስርዓት
ኣይሰብ ልቢ ኣይሰብ ሰዓት
ነጽብበልኩም ቁራብዓት፡፡
ደግያት ወልደንኪኤል ንብዘሎ ምድሪ ምስ ኣናወጽዎ ከንቲባ በኺት ድሕሪ ሕጂ ደኣ ኣበይ ክኣቱ ብምባል ኣብ ቅድሚ ደግያት ወልደኪኤል ቀሪቦም ገመድ ኣብ ክሳዶም ኣእትዮም እምኒ ተሰኪሞም መሓሩኒ በሉዎም። ነዚ ዝተዓዘበ ዋጣ
ወልደንኪኤል ወልደንኪኤል ወዲ ኢታይ
ኣታ ለሚዱ ለሚዱ እዚ ዕዝረታይ
ኣታ ኣበይከ ለመዶ እቲ “ጎይታይ ጎይታይ”
ኣረ በኺትከ እንታይ ገደሶ
ሓሓቑኑ ዘይቲ ዓውሶ
ብተዩ ሓሪድካ ዓረሙ ተልሕሶ፡፡
ደግያት ወልደንኪኤል ከኣ ንከንቲባ በኺት ምሒረካ ኣለኹ በልዎ።
ንራእሲ ወልደሚካኢል ካብ ዝተገብረ ማሰ
ወዲ ሰለሙን በዓል ነፍስ ዕዳ
ቀታል ሽረ ምስ ኮኾበ ልዳ
ዓሰርተ ነጋሪት ዕስራ ቃንዳ
ኣውደቕካዮም ኣብዛ ዓባይ ሜዳ
ሃጸይ ምኒሊክ ምስ ጣልያን ኩናት ገጢሞም ኣብ እምባ ኣላጀን መቐለን ምስ ሰዓሩ፡ጸኒሖም ግን ምስ ጣልያን ዕርቂ ጌሮም መረብ ምላሽ ንጣልያን ሓዲጎም ምስ ከዱ ከምዚ ዝብል ግጥሚ ተገጢሙ ነበረ፥-
ወሬሳው ብድርቡሽ ምስ ፈሰሰ
ንጉስ ባሕሪ መጸ እናሓመሰ
መድፍዕኒ ርኪትኒ እናተኮሰ
እልፊ ጭዋ እና ኣሰረ እናሓበሰ
ነዃል ኢዱ ይመጽእ ትብሉና ቴድሮሰ
ገጹ ከይረኣና ምድሪ መሰ
ንፈርኦን ዘጥፈት ምድሪ ሙሴ
ባዕልኻኸ ትፈልጥ ስላሴ።
የቐንየለይ
ምንጪ ባህሊ ጸዓዘጋን ሃዘጋን ሮማ 1912
